Ας το ξεκαθαρίσουμε επιτέλους, απέναντι σε φωνές που ζητούν την τουριστική αξιοποίηση, της λεγόμενης «Σπηλιάς του Κύκλωπα» στην Αλεξανδρούπολη.
Πρόκειται σαφέστατα για έναν μύθο, που λανθασμένα παρουσιάζεται ως «ιστορική πραγματικότητα», χωρίς να έχει αντίστοιχη τεκμηρίωση. Η ταύτιση του, με έναν μυθολογικό τόπο, δεν προκύπτει από κανένα στοιχείο. Πρόκειται απλώς για ερμηνείες, που βασίζονται περισσότερο στη φαντασία μας και στη διάθεση εντυπωσιασμού, συνεπώς δεν μπορούμε να του αποδώσουμε μυθολογική προέλευση, ούτε να το εκμεταλλευτούμε τουριστικά.
Έχουμε μάθει στην Ελλάδα να θεωρούμε εθνικόν το αληθές. Και το παραμύθι της «Σπηλιάς του Κύκλωπα» στη Μάκρη δεν συνάδει με αυτή την αρχή. Μπορεί τον περασμένο αιώνα να βρέθηκαν μέσα στο σπήλαιο ανθρώπινοι σκελετοί μεγάλου αναστήματος, γεγονός που τότε γέννησε λαϊκές αφηγήσεις και υπερβολές, όμως αυτό δεν αρκεί για να βαφτίσουμε τον χώρο «Σπηλιά του Κύκλωπα». Η ονομασία αυτή δεν προέκυψε από ιστορική ή αρχαιολογική τεκμηρίωση, αλλά από καφενειακές εικασίες και φαντασιοπληξίες μιας άλλης εποχής.
Άλλο πράγμα η τοπική παράδοση και άλλο η ιστορική αλήθεια. Δεν μπορούμε να μετατρέπουμε κάθε θρύλο σε πολιτιστικό “προϊόν”, μόνο και μόνο επειδή ακούγεται εντυπωσιακό ή μπορεί να φέρει επισκέπτες. Αν θέλουμε πραγματική ανάδειξη της περιοχής, ας στηριχθούμε στην αυθεντική ιστορία, στην αρχαιολογία και στον πολιτισμό της Θράκης, που είναι ήδη αρκετά σημαντικά χωρίς την ανάγκη μυθολογικών κατασκευών.
Δεν υπάρχει, καμία αρχαία πηγή που να συνδέει τον Πολύφημο με τη Θράκη ή ειδικότερα με την περιοχή της Αλεξανδρούπολης. Ο μύθος της Οδύσσειας παραμένει γεωγραφικά ασαφής, ωστόσο οι επικρατέστερες και πιο συνεπείς παραδόσεις τον τοποθετούν στη Σικελία και στις ηφαιστειακές ζώνες της Αίτνας, όχι σε ένα τυχαίο σπήλαιο του Έβρου.
