Αφορμή για το άρθρο αυτό είναι η ανακοίνωση του Βελγίου στην δημιουργία τεχνητού ενεργειακού νησιού που θα λειτουργεί ως κόμβος και αποθήκευση ενέργειας από τα υπεράκτια αιολικά πάρκα και άρχισα να ψάχνω την αλήθεια μετά την δήλωση του Δημάρχου Αλεξανδρούπολης στο προσυνέδριο της Νέας Δημοκρατίας: “ως κοινωνία δεν θα αποδεχθούμε επενδύσεις που θα μετατρέψουν την περιοχή μας, επιτρέψτε μου να πω, σε ενεργειακό βόθρο – Επενδύσεις όπως τα θαλάσσια αιολικά πάρκα..”
Είναι οι υπεράκτιες ανεμογεννήτριες ενεργειακός βόθρος;
Ας τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή:
Το 2022 ψηφίστηκε από την Ελληνική βουλή το νομοθετικό πλαίσιο που αφορά τα υπεράκτια αιολικά πάρκα δηλαδή τα αιολικά πάρκα που εγκαθίστανται σε θαλάσσιες περιοχές.
Τι είναι οι υπεράκτιες ανεμογεννήτριες ;
Οι υπεράκτιες ανεμογεννήτριες είναι εγκατεστημένες στη θάλασσα. Τα περισσότερα αιολικά πάρκα βρίσκονται σε απόσταση 20-30 χιλιομέτρων από τις ακτές.Οι νέες εγκαταστάσεις χωροθετούνται πέραν των 12 ναυτικών μιλίων.
Πως εγκαθίστανται και διατηρούνται οι υπεράκτιες ανεμογεννήτριες στη θάλασσα;
Οι υπεράκτιες ανεμογεννήτριες πακτώνονται στερεώνονται στο πυθμένα της θάλασσας σε νερά με βάθος όχι μεγαλύτερο από 50-60 μέτρα.
Υπάρχουν σήμερα εγκαταστημένες υπεράκτιες ανεμογεννήτριες και που;
Το 2020 η συνολικά εγκατεστημένη ισχύς των υπεράκτιων ανεμογεννητριών παγκοσμίως ανερχόταν σε 35.3 GW περίπου. Τρεις χώρες παγκοσμίως συγκέντρωναν πάνω από το 75% της συνολικά εγκατεστημένης ισχύος. Η Αγγλία με το 29%, η Κίνα με 28% και η Γερμανία με 22%. Το μεγαλύτερο σήμερα υπεράκτιο αιολικό πάρκο βρίσκεται εγκατεστημένο στην Αγγλία αποτελούμενο από 174 Α/Γ συνολικής ισχύος 1.218 ΜW ( Η συνολικά εγκαταστημένη ισχύ των θερμοηλεκτρικών, αιολικών και ηλιακών σταθμών στη Κρήτη που ανέρχεται σε περίπου 1.150 MW)
Ποια είναι η διαφορά του αιολικού δυναμικού στη στεριά και τη θάλασσα;
Α) Οι ταχύτητες του ανέμου είναι μεγαλύτερες
Β) Η ποιότητα του αιολικού δυναμικού είναι καλύτερη στη θάλασσα με μικρότερες και λιγότερο συχνές αλλαγές στη ταχύτητα του ανέμου, και
Γ) Δεν υπάρχουν τα εμπόδια που υπάρχουν στη στεριά λόγω διαφόρων ανθρώπινων κατασκευών.
Πως μεταφέρεται σήμερα η παραγόμενη ενέργεια από υπεράκτιες ανεμογεννήτριες στο ηλεκτρικό δίκτυο;
Η ηλεκτρική ενέργεια μεταφέρεται στο υπάρχον στη στεριά ηλεκτρικό δίκτυο με υποθαλάσσια ηλεκτρικά καλώδια τοποθετημένα στο πυθμένα της θάλασσας.
Ποιο είναι το κόστος εγκατάστασης και συντήρησης των υπεράκτιων αιολικών πάρκων;
Το κόστος κατασκευής των υπεράκτιων ανεμογεννητριών είναι μεγαλύτερο από εκείνο των αντίστοιχων στο έδαφος αλλά μια υπεράκτια ανεμογεννήτρια μπορεί να παράγει 1.5 με 2 φορές περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με την αντίστοιχη στη στεριά. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι σήμερα κατασκευάζονται υπεράκτιες ανεμογεννήτριες ισχύος 12 MW ή και μεγαλύτερες με διάμετρο πτερωτής μεγαλύτερη των 100 μέτρων.
Ποιο είναι το κόστος της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από τα υπεράκτια αιολικά πάρκα;
Το κόστος της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας είναι σχετικά χαμηλό και διεθνώς, όπως προκύπτει από ανοικτούς διαγωνισμούς, κυμαίνεται σε 50-75 $ ανά ΜWh. Η τιμή αυτή είναι ανταγωνιστική με τη τιμή της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από το φυσικό αέριο (πριν την ενεργειακή κρίση).
Ποιες είναι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των υπεράκτιων αιολικών πάρκων;
Οι υπεράκτιες ανεμογεννήτριες δεν δημιουργούν θόρυβο ούτε αλλοιώνουν το φυσικό τοπίο όπως οι παράκτιες ανεμογεννήτριες ενώ έχουν πολύ λίγες εκπομπές θερμοκηπιακών αερίων κατά τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Επειδή όμως η τεχνολογία αυτή έχει αναπτυχθεί πρόσφατα θα πρέπει να διερευνηθούν πιθανές επιπτώσεις τους στο θάνατο θαλάσσιων πουλιών λόγω πρόσπτωσης στα πτερύγια των Α/Γ, η λύση όμως έρχεται από μια Ελληνική νεοφυή εταιρεία διαθέτει σύστημα ανίχνευσης των θαλάσσιων πουλιών καθώς πλησιάζουν τις ανεμογεννήτριες και άμεσης λήψης μέτρων για να αποφευχθεί ο τραυματισμός τους .
Ποιες είναι οι επιπτώσεις όμως στα θαλάσσια είδη καθώς και οι επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον; ας δούμε τι έγινε στις άλλες χώρες.
Οι ανεμογεννήτριες που έχει τοποθετήσει η Ολλανδία στη Βόρεια Θάλασσα αλλάζουν ριζικά και το θαλάσσιο περιβάλλον.
Οι βάσεις των ανεμογεννητριών τοποθετούνται απευθείας στο θαλάσσιο υπόστρωμα, δημιουργώντας ανωμαλίες, κενά και επιφάνειες με διαφορετική υφή. Αυτές οι δομές μεταβάλουν τη ροή του νερού και λειτουργούν ως σημεία όπου μπορούν να κατασταλάξουν σωματίδια. Με αυτόν τον τρόπο, διευκολύνεται η ανάπτυξη μικροσκοπικών οργανισμών, οι οποίοι αποτελούν τη βάση της τροφικής αλυσίδας.Η παρουσία αυτών των οργανισμών προσελκύει σταδιακά και μεγαλύτερα είδη, όπως ψάρια και μαλάκια. Έτσι, γύρω απ’ τις ανεμογεννήτριες αρχίζει να σχηματίζεται ένα νέο θαλάσσιο οικοσύστημα, με συνθήκες πιο ευνοϊκές για τη ζωή και τη βελτιωμένη ποιότητα νερού σε μια περιοχή όπου προηγουμένως δεν προσέφερε καταφύγιο ή τροφή. Οι κατασκευές λειτουργούν, στην πράξη, σαν τεχνητοί ύφαλοι . Οι υπεράκτιες ανεμογεννήτριες φαίνεται να έχουν διπλό όφελος: παράγουν καθαρή ενέργεια στην επιφάνεια της θάλασσας και ενισχύουν τη θαλάσσια ζωή στα βάθη.” (ecoportal.net)
Είναι το αιολικό δυναμικό των Ελληνικών θαλασσών ελκυστικό για την εγκατάσταση υπεράκτιων αιολικών πάρκων;
Το αιολικό δυναμικό των θαλασσών στη χώρα μας θεωρείται πολύ καλό και ελκυστικό για τη δημιουργία υπεράκτιων αιολικών πάρκων. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η ισχύς του υπεράκτιου αιολικού δυναμικού της χώρας ανέρχεται σε 263 GW δηλαδή σε περίπου 250 φορές περισσότερη από την συνολικά εγκατεστημένη σήμερα ηλεκτρική ισχύ στη Κρήτη.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα των υπεράκτιων αιολικών πάρκων;
Α) Παράγουν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με τα παράκτια καθώς η ταχύτητα του ανέμου είναι ελαφρά μεγαλύτερη και περισσότερο σταθερή στη θάλασσα σε σχέση με τη στεριά. Μικρή αύξηση της ταχύτητας του ανέμου έχει σαν αποτέλεσμα τη παραγωγή σημαντικά περισσότερης ηλεκτρικής ενέργειας από τις ανεμογεννήτριες.
Β) Στη χώρα μας μεγάλο μέρος του πληθυσμού ζει σε παράκτιες περιοχές. Συνεπώς η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια από υπεράκτιες ανεμογεννήτριες δεν χρειάζεται να μεταφερθεί σε μεγάλες αποστάσεις για να διατεθεί στα κέντρα κατανάλωσης της.
Γ) Το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι χαμηλό και συγκρίσιμο με το κόστος παραγωγής της με φυσικό αέριο.
Δ)Παράγουν ηλεκτρική ενέργεια χωρίς να εκλύουν αέρια του θερμοκηπίου.
Ε) Συμβάλλουν στη δημιουργία τοπικών θέσεων εργασίας.
Ποια είναι τα μειονεκτήματα των υπεράκτιων αιολικών πάρκων;
Α) Η κατασκευή υπεράκτιων αιολικών πάρκων είναι δύσκολη, δαπανηρή και έχει σημαντικό κόστος συντήρησης.
Β) Η σταθερή εγκατάσταση τους σε βάθη μεγαλύτερη των 60 μέτρων είναι προβληματική και σε τέτοια βάθη ενδείκνυται μόνο η κατασκευή επιπλεόντων αιολικών πάρκων.
Γ) Τα ακραία κλιματικά φαινόμενα μπορούν να καταστρέψουν τις υπεράκτιες ανεμογεννήτριες
Δ) Η κατασκευή υποθαλάσσιων καλωδίων μεταφοράς της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο μπορεί να είναι δαπανηρή.
Ε) Η κατασκευή υπεράκτιων αιολικών πάρκων τα οποία μπορεί να είναι ορατά από την ακτή μπορεί να προκαλέσει αντιδράσεις από τους κατοίκους των παράκτιων περιοχών οι οποίοι φοβούνται ότι πιθανώς θα επηρεασθεί ο τουρισμός και η αξία των παραθαλάσσιων ιδιοκτησιών.Δηλαδή καθαρά ψηφοθηρικοί λόγοι.
Θα υπάρξουν οφέλη για τη χώρα κατά τη κατασκευή και λειτουργία υπεράκτιων αιολικών πάρκων στις Ελληνικές θάλασσες;
Βεβαίως η κατασκευή υπεράκτιων αιολικών πάρκων θα προσφέρει προστιθέμενη αξία τοπικά. Τα οφέλη που θα προκύψουν περιλαμβάνουν:
Α) Τη δημιουργία ανταποδοτικών έργων στις τοπικές κοινωνίες από τις εταιρείες κατασκευής υπεράκτιων αιολικών πάρκων. Ο Δήμος Αλεξανδρούπολης παίρνει ήδη αντισταθμιστικά οφέλη από τις ανεμογεννήτριες στα βουνά που μπορεί να φτάνουν το 1 εκ. Ευρώ τον χρόνο. Κάποιος από τον Δήμο θα πρέπει να ενημερώσει τους δημότες.
Β) Τη δημιουργία τοπικών θέσεων εργασίας κατά τη κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση των αιολικών πάρκων,
Γ) Τοπικές επενδύσεις σε υποδομές, εξοπλισμό .Θα χρειαστούν, πλοιάρια μεταφοράς μηχανολογικού εξοπλισμού και χώροι αποθήκευσης.
Όταν λες όχι στις υπεράκτιες ανεμογεννήτριες στην ουσία λες ναι στην ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας από ξένες χώρες .