Αναδημοσιεύουμε από τη σελίδα «Θρακολογίον» ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον θέμα για τον μεγαλιθικό πολιτισμό της Θράκης και το εντυπωσιακό θρακικό ιερό «Ορλόβι Σκάλι», γνωστό ως «Ο Βράχος του Αετού», στη Ροδόπη.
Στην οροσειρά της Ροδόπης έχουν τεκμηριωθεί τα αρχαιότερα, αλλά και τα πιο εντυπωσιακά μεγαλιθικά ιερά στην Ευρωπαϊκή ήπειρο.
Οι υπαίθριες κατασκευές των λατρευτικών θέσεων που εντοπίζονται στη Ροδόπη, δημιουργήθηκαν στα μέσα της 5ης χιλιετίας π.κ.χ. δηλαδή πριν από 7.000 χρόνια (πηγή: επιγραφή αρχαιολογικού χώρου). Υπό αυτή την έννοια, οι τελετουργικοί μεγαλίθοι της Ροδόπης προηγούνται της αντίστοιχης λίθινης εποχής της Μεγάλης Βρετανίας ( Στόουνχεντζ). Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, η μέθοδος αποκοπής και λάξευσης του βράχου, που ξεκίνησε κυρίως από τους αρχαίους ορεσίβιους κατοίκους ήδη από την Ύστερη Νεολιθική (4400-4100 π.κ.χ.) διασώθηκε ή αναπτύχθηκε για λατρευτικές πρακτικές από τους Θράκες.
Μόνο στις βουνοκορφές της Ροδόπης βρέθηκαν πάνω από 100 μεγαλιθικές κατασκευές, που τεκμηριώνονται ως έργα ανθρώπινης δραστηριότητας, προϊστορικής ή θρακικής προέλευσης. Αυτός ο «μεγαλιθικός πολιτισμός» (που περιελάμβανε τους δημιουργούς του Περπερικόν και του ιερού κοντά στο χωριό Τατούλ) επεκτάθηκε σε μια περιοχή 50-60 χλμ. κατά μήκος του ποταμού Άρδα.
Στα βόρεια, η περιοχή του φτάνει στο μεγάλο ιερό Μπέλαντας κοντά στο Ασένοφγκραντ, στα νότια στο Κρούμοφγκραντ (*παρόμοιο μεγαλιθικό έχει εντοπιστεί και στην ορεινή Ξάνθη κοντά στο χωριό Τσαλαπετεινός που δυστυχώς δεν αναγνωρίζεται από την Ελληνική αρχαιολογία), στα δυτικά, στην περιοχή του Ζλάτογκραντ και Μπενκόφσκι, και στα ανατολικά στην περιοχή του χωριού Μαντζάροβο και του Σβίλενγκραντ.
Το Θρακικό Ιερό. «Ορλόβι σκάλι» αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς επί Θρακικού εδάφους και βρίσκεται κοντά στην πόλη του Άρδινου, νότια της Βουλγαρίας. Ο βραχώδης σχηματισμός, καταλαμβάνει χώρο 586 τ.μ. με ψηλότερη τη δυτική του πλευρά που φτάνει τα 30 μ., στη νότια πλευρά τα 25 μ., και στην ανατολική τα 12 μ. ύψος .
Στο βραχώδες ύψωμα υπάρχουν λαξευμένες 97 αβαθείς τραπεζοειδείς κόγχες ( οι περισσότερες συγκεντρωμένες που έχουν βρεθεί ως τώρα).Το μέγεθος των κογχών κυμαίνεται από 65 εκ. έως 70 εκ. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους οι κόγχες που βρίσκονται στην επιφάνεια του κατακόρυφου βράχου πιθανόν λαξεύτηκαν πριν από περίπου 2.500 χρόνια.
Το μεγαλιθικο αυτό μνημείο βρίσκεται κοντά στην τοποθεσία «Καλέ», η οποία έχει και την ιδιότητα του Φυσικού ορόσημου και απέχει περίπου 500 μ. από τα ερείπια του ομώνυμου αρχαίου (πιθανώς θρακικού) φρουρίου.
Στον εμβληματικό ιερό βράχο του «Ορλόβι σκάλι» έχουν «αποτυπωθεί» τα ίχνη των μυστηριακών λατρειών του « Μεγαλιθικού πολιτισμού» της Ανατολικής Ροδόπης.
Μέχρι τώρα δεν υπάρχει μια οριστική επιστημονική εξήγηση του σκοπού τους. Σύμφωνα με μια από τις υποθέσεις, οι κόγχες των βράχων σχετίζονται με τις θρακικές ταφικές τελετές της αθανασίας (μεταθανάτια τύχη), που αναπτύχθηκαν κατά τη 2η χιλιετία π.κ.χ. Οι απόψεις διίστανται. Από άλλους ερευνητές, ερμηνεύονται ως Πύλες για τον άλλο κόσμο.
Πόρτες στον κόσμο (στην αγκαλιά) της Μεγάλης Μητέρας Θεάς ή Κυβέλης. Στις λαξευτές κόγχες πιθανόν τοποθετούσαν αναθηματικές πλάκες, αγγεία και ανθρώπινα λείψανα (ανθρώπινα οστά , ύστερα και την διαδικασία της αποσάρκωσης). Για ένα παρόμοιο ταφικό τελετουργικό πληροφορούμαστε από τις αρχαίες πηγές σχετικά με την απαίτηση της μητέρας του βασιλιά της Θράκης Ρίσσου που πέθανε στον πόλεμο της Τροίας. Τα οστά του οποίου τοποθετήθηκαν στα ασημένια βουνά (βράχους) και όχι στο έδαφος.
Σύμφωνα με μια άλλη υπόθεση. Την ημέρα των μυήσεων, οι νέοι μυημένοι περνούσαν μια σκληρή δοκιμασία συμβολικής «ανάβασης» πάνω στο ψηλότερο σημείο του βράχου. Αγγίζοντας έτσι τον ουρανό το θείο δώρο της Μεγάλης Μητέρας θεάς. Να φθάσουν δηλαδή στο ανώτερο πνευματικό επίπεδο.
Σύμφωνα με μια άλλη περίπλοκη εκδοχή οι συμβολικές κόγχες πιθανόν να συνδέονται με κάποια τελετουργική διαδικασία κωδικοποιημένης γνώσης « κατάκτησης» , που μόνο μυημένος θα μπορούσε να κατέχει. Η τέχνη εξόρυξης του χρυσού και ανεύρεσης των πολύτιμων λίθων προαπαιτούσε μια πνευματική κατάσταση που μόνον αυτός που μπορούσε να έχει σύνδεση με τους θεούς θα μπορούσε επιτύχει.
* Το κείμενο είναι μεταφρασμένο από τις επιγραφές του αρχαιολογικού χώρου. Κάποια σημεία το κειμένου δεν μεταφράστηκαν πλήρως λόγω ασυμβατότητας του μεταφραστικού προγράμματος μέσω του Google translate. Η απουσία Ελληνικών αναφορών και πηγών σε τέτοιου είδους θέματα , δυσκολεύει ακόμα περισσότερο το ερμηνευτικό κομμάτι της απόδοσης των κειμένων.
* Το μεγαλιθικο ιερό με τις Τραπεζοειδείς κόγχες στον Τσαλαπετεινό Ξάνθης δεν έχει επισημανθεί από την Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία και συνεπώς δεν αναγνωρίζεται επίσημα.
Για την ανάδειξη του Μεγαλιθικού Πολιτισμού της Θράκης ,
Απόστολος Τσακρίδης (Ορφέας).
