Οι απορίες γύρω από τον βιγκανισμό, είναι αμέτρητες. Αφορμή για αυτό το κείμενο είναι η διαρκής αντιδικία που φουντώνει κάθε τόσο ανάμεσα σε όσους τρώνε κρέας και σε όσους έχουν επιλέξει τον βιγκανισμό.
Η συζήτηση συχνά χάνει το νόημα της μέσα σε ένταση, προσβολές ή παρεξηγήσεις, ενώ στην πραγματικότητα οι περισσότερες απορίες που ακούγονται ξανά και ξανά έχουν ήδη απαντηθεί, απλώς χάνονται μέσα στον θόρυβο. Έτσι γεννήθηκε η ανάγκη να μπουν κάποιες από αυτές συγκεντρωμένες, καθαρά διατυπωμένες και πιο δημοσιογραφικά οργανωμένες, ώστε να γίνει η κουβέντα λίγο πιο ψύχραιμη και λίγο πιο ουσιαστική.
Τα φυτά και το ζήτημα του «πόνου»
Όσο κι αν επανέρχεται η απορία, η επιστήμη δείχνει καθαρά ότι τα φυτά δεν νιώθουν όπως τα ζώα. Δεν έχουν νευρικό σύστημα ούτε μηχανισμούς που θα τους επέτρεπαν να αισθανθούν πόνο ή συναισθήματα. Η ακινησία τους από μόνη της δείχνει πόσο παράλογο θα ήταν να πονούν χωρίς να μπορούν να ξεφύγουν. Αυτό δεν τα κάνει λιγότερο πολύτιμους οργανισμούς, όμως ηθικά δεν συγκρίνονται με ένα ζώο που έχει επίγνωση, φόβο, χαρά. Κι αν κάποιος όντως ανησυχεί για τα φυτά, το πιο αποτελεσματικό που μπορεί να κάνει είναι να στραφεί στη φυτική διατροφή, αφού η κτηνοτροφία καταναλώνει τεράστιες ποσότητες φυτών για να παραγάγει ζωικά προϊόντα.
Η επίδραση της ζήτησης στις ζωές των ζώων
Το να γίνει κάποιος βίγκαν δεν αλλάζει το παρελθόν, αλλά επηρεάζει καθαρά το μέλλον. Τα ζώα σκοτώνονται επειδή υπάρχει ζήτηση. Όταν αυτή μειώνεται, μειώνονται και οι σφαγές. Η επιλογή του καταναλωτή είναι ο κρίκος που συνδέει το ράφι του σούπερ μάρκετ με το σφαγείο.
Ο «ανώδυνος» θάνατος και η ουσία της απώλειας
Ακόμη κι αν μπορούσαμε θεωρητικά να σκοτώνουμε ζώα χωρίς να νιώσουν πόνο, το αποτέλεσμα θα ήταν το ίδιο: θα τους αφαιρούσαμε την εμπειρία της ζωής. Αυτό από μόνο του είναι ο πυρήνας του ηθικού ζητήματος. Παράλληλα, είναι πρακτικά αδύνατο να παρέχεται ανώδυνος θάνατος σε δεκάδες δισεκατομμύρια ζώα που περνούν κάθε χρόνο από τη βιομηχανία.
Η ιδέα του «φυσικού» και η πραγματικότητα
Το ότι μπορούμε να καταναλώσουμε κρέας δεν σημαίνει ότι το χρειαζόμαστε. Ο άνθρωπος λειτουργεί άνετα με φυτικές τροφές. Το επιχείρημα ότι «έτσι είμαστε φτιαγμένοι» δεν αντέχει ιδιαίτερα, αφού πολλά «φυσικά» πράγματα δεν θα τα θέλαμε στις ζωές μας. Η ηθική δεν χτίζεται πάνω στην προϊστορία, αλλά πάνω στις επιλογές που μπορούμε να κάνουμε σήμερα.
Το επιχείρημα της αυτοάμυνας
Το δικαίωμα στην αυτοάμυνα δεν έχει καμία σχέση με τα ζώα που τρώμε. Δεν μας επιτέθηκαν, δεν απείλησαν κανέναν, ούτε ζητούν κάτι πέρα από το να ζήσουν. Η αμυντική βία είναι σενάριο εντελώς άσχετο με την εκτροφή και τη σφαγή ανυπεράσπιστων πλασμάτων.
Το έρημο νησί και η πραγματική ζωή
Στα υποθετικά σενάρια όπου μένεις μόνος σε ένα νησί και πρέπει να επιβιώσεις, ο καθένας μπορεί να απαντήσει όπως θέλει. Όμως εμείς δεν ζούμε σε τέτοιο νησί. Ζούμε σε κοινωνίες με άφθονες φυτικές επιλογές και με την ευχέρεια να διαλέγουμε χωρίς να αφαιρούμε ζωές.
Τι θα γίνουν τα ζώα αν ο κόσμος αλλάξει
Αν ο κόσμος γινόταν σταδιακά βίγκαν, τα εκτρεφόμενα ζώα θα μειώνονταν επειδή δεν θα τα αναπαράγουμε πλέον μαζικά. Δεν θα γεμίσουν οι πόλεις με εκατομμύρια αγελάδες που δεν ξέρουν πού να πάνε. Η φύση θα κρατήσει όσα είδη ανήκουν εκεί έξω και όχι όσα παράγει η βιομηχανία.
Η ανησυχία για τις δουλειές
Η ιστορία είναι γεμάτη επαγγέλματα που άνθισαν, εξαφανίστηκαν και έδωσαν τη θέση τους σε άλλα. Το ίδιο θα συμβεί και εδώ. Κάποιοι κλάδοι θα φθίνουν, άλλοι θα αναπτυχθούν. Η απώλεια μιας δουλειάς, όσο δύσκολη κι αν είναι, διορθώνεται. Η απώλεια μιας ζωής δεν γυρίζει πίσω.
