του Δημήτρη Μερκούρη
Η Μερκοσούρ (MERCOSUR) είναι μια οικονομική και εμπορική ένωση χωρών της Νότιας Αμερικής. Δημιουργήθηκε το 1991 με στόχο τη δημιουργία μιας κοινής αγοράς, μέσω της ελεύθερης διακίνησης αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Κύρια μέλη της είναι η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη, ενώ συμμετέχουν και συνδεδεμένες χώρες όπως η Χιλή και το Περού. Η Μερκοσούρ λειτουργεί κυρίως ως εξαγωγικός συνασπισμός αγροτικών προϊόντων και πρώτων υλών.
Τα τελευταία χρόνια, η Μερκοσούρ βρίσκεται σε διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη σύναψη μιας μεγάλης συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου. Η πολιτική συμφωνία επιτεύχθηκε το 2019 και προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση δασμών στο μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου μεταξύ των δύο πλευρών. Ωστόσο, η συμφωνία δεν έχει ακόμη τεθεί πλήρως σε ισχύ, καθώς υπάρχουν σοβαρές αντιδράσεις από αρκετά κράτη-μέλη της ΕΕ, κυρίως λόγω περιβαλλοντικών και αγροτικών ανησυχιών.
Στην πράξη, η συμφωνία αυτή ωφελεί κυρίως τις ισχυρές βιομηχανικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Γερμανία και η Γαλλία. Οι χώρες αυτές διαθέτουν ανεπτυγμένη βαριά βιομηχανία και μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τις εξαγωγές τους σε αυτοκίνητα, μηχανήματα, φαρμακευτικά προϊόντα και τεχνολογία προς τις αγορές της Νότιας Αμερικής. Παράλληλα, μεγάλες ευρωπαϊκές πολυεθνικές αποκτούν ευκολότερη πρόσβαση σε πρώτες ύλες και νέες αγορές.
Αντίθετα, χώρες όπως η Ελλάδα, με περιορισμένη βιομηχανική παραγωγή και μικρή εξαγωγική παρουσία στη Μερκοσούρ, δεν αποκομίζουν ουσιαστικά οφέλη. Αντιμετωπίζουν, μάλιστα, αυξημένο ανταγωνισμό στον αγροτικό τομέα από φθηνότερα εισαγόμενα προϊόντα, τα οποία παράγονται με χαμηλότερα κόστη και διαφορετικά περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα. Έτσι, η συμφωνία ΕΕ–Μερκοσούρ ενισχύει κυρίως τα συμφέροντα των ισχυρών οικονομιών της Ευρώπης, ενώ αφήνει τις μικρότερες χώρες με περιορισμένα ή και αρνητικά αποτελέσματα.
Οι αγρότες δεν είναι στους δρόμους για να κάνουν θόρυβο ή να τραβήξουν τα φώτα της δημοσιότητας. Είναι εκεί για κάτι πολύ μεγαλύτερο: για την επιβίωση τους αλλά και την δική μας επιβίωση.
