Το περιστατικό που έλαβε χώρα, στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης, με την επίθεση σε ακτινολόγο, δεν είναι απλώς ένα ακόμα ξέσπασμα μέσα στην ένταση της στιγμής. Είναι αφορμή.
Κι εγώ, η “Γάτα”, όταν μου δίνουν αφορμή, μιλάω. Ακόμα κι αν στεναχωρηθούν κάποιοι. Γιατί κάπου πρέπει να ειπωθεί καθαρά ότι το τσαμπουκαλίκι, αυτή η μόνιμη ετοιμότητα για καβγά, δεν είναι ούτε ατύχημα ούτε εξαίρεση. Είναι κομμάτι της ιδιοσυγκρασίας μας. Είμαστε θερμόαιμοι λαοί, Έλληνες και λοιποί Μεσογειακοί, με το αίμα να ανεβαίνει γρήγορα στο κεφάλι και τη σκέψη να μένει πίσω, να τρέχει λαχανιασμένη να προλάβει.
Ένας γονιός επιτίθεται σε ακτινολόγο, επειδή το παιδί του δεν μπορεί να μείνει ακίνητο. Το παιδί φοβάται, κλαίει, κάνει αυτό που κάνουν τα παιδιά. Ο ενήλικας όμως κάνει αυτό που δυστυχώς κάνουν πολλοί ενήλικες, αφηνιάζει!. Και κάπου εκεί η κοινωνία μας ξαπλώνει κι αυτή στο μηχάνημα και η ακτινογραφία βγαίνει πάλι ίδια. Οξύς θυμός, χρόνια αγένεια, μηδενική αυτοσυγκράτηση.
Μας αρέσει να λέμε ότι είμαστε παθιασμένοι, όχι οξύθυμοι. Ότι έχουμε ταμπεραμέντο, όχι πρόβλημα. Βαφτίζουμε τον θυμό «αγανάκτηση», τη φωνή «διεκδίκηση», την απειλή «ειλικρίνεια». Είναι βολικό. Έτσι δεν χρειάζεται ποτέ να αναρωτηθούμε αν φταίμε. Έτσι το ξέσπασμα γίνεται σχεδόν εθνικό χαρακτηριστικό, κάτι σαν παράσημο. Είμαι Έλληνας, άρα φωνάζω. Είμαι Μεσογειακός, άρα δικαιούμαι να ξεσπάσω.
Η ευγένεια εδώ μοιάζει ύποπτη, σχεδόν προσβλητική. Αν είσαι ψύχραιμος, κάτι κρύβεις. Αν περιμένεις τη σειρά σου, μάλλον είσαι κορόιδο. Αν δεν κάνεις φασαρία, δεν σε υπολογίζουν. Κι έτσι μαθαίνουμε από μικροί ότι για να υπάρξεις πρέπει να υψώσεις φωνή, να χτυπήσεις χέρι στο τραπέζι, να δείξεις δόντια. Όχι γιατί έχεις δίκιο, αλλά γιατί μπορείς.
Και μην γελιόμαστε, αυτό δεν συμβαίνει μόνο στα νοσοκομεία. Συμβαίνει παντού. Στις ουρές, στους δρόμους, στα γκισέ, στα τηλέφωνα. Ο καθένας κουβαλάει το προσωπικό του δράμα σαν άδεια ασυδοσίας. Σαν να του χρωστάει ο κόσμος κατανόηση προκαταβολικά, ενώ ο ίδιος δεν χρωστάει τίποτα σε κανέναν. Ο άλλος είναι πάντα εμπόδιο, ποτέ άνθρωπος.
Το πιο ειρωνικό απ’ όλα είναι ότι μιλάμε ασταμάτητα για φιλότιμο, για ανθρωπιά, για αξίες. Τις επικαλούμαστε με στόμφο, αλλά μόνο όταν μας συμφέρει. Το φιλότιμο του άλλου το απαιτούμε αυτονόητα. Το δικό μας το φυλάμε για γιορτές και επετείους. Θέλουμε σεβασμό, αλλά μόνο μονής κατεύθυνσης. Θέλουμε κατανόηση, αλλά δεν αντέχουμε ούτε πέντε λεπτά αναμονή.
Κι έτσι καταλήγουμε πάντα στο ίδιο σημείο.
Ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς το σύστημα, οι ελλείψεις ή η πίεση. Είναι ότι έχουμε μάθει να αντιδρούμε πριν σκεφτούμε, να υψώνουμε τόνο πριν ψάξουμε λύση. Παιδεία δεν είναι μόνο τα πτυχία και τα σχολεία. Είναι η καθημερινή άσκηση στο να μη γίνεσαι θηρίο με την πρώτη δυσκολία, στο να αντέχεις, στο να συγκρατείς τον θυμό σου.
Μέχρι να το καταλάβουμε αυτό, τα νοσοκομεία θα συνεχίσουν να γεμίζουν όχι μόνο με ασθενείς, αλλά και με θυμό. Κι εγώ η Γάτα, θα συνεχίσω να παρατηρώ και να λέω αυτό που βλέπω. Γιατί μπορεί να μας αρέσει το ταμπεραμέντο μας, αλλά κάποια στιγμή πρέπει να αναρωτηθούμε αν μας κάνει ανθρώπινους ή απλώς αφόρητους.
Χ.Δ
Η ΓΑΤΑ ΤΟΥ ΕΒΡΟΥ
